Bank wypowiedział Ci umowę kredytową? Sprawdźmy co można zrobić?
Zacznijmy od tego, że nie zachęcamy nikogo do zaprzestania spłacania zaciągniętych kredytów. Umów należy przecież dotrzymywać, a zaciągnięte kredyty spłacać.
Co jednak, gdy z różnych względów (czasem losowych) bank lub instytucja finansowa zdecydują się na wypowiedzenie umowy kredytowej? Warto tu zwrócić uwagę na dwa zasadnicze zagadnienia, które mogą być kluczowe dla oceny czy bank lub instytucja kredytowa skutecznie rozwiązały umowę.
Generalnie oczywiście zasadą jest, że kredytodawca może wypowiedzieć umowę kredytową w przypadku braku spłacania kredytu w terminie. Jednakże, nawet w takim wypadku, przed wypowiedzeniem umowy kredytowej, bank lub instytucja kredytowa zobowiązane są przede wszystkim wezwać kredytobiorcę do dokonania spłaty oraz wyznaczyć termin do spłaty zaległości wynoszący nie mniej niż 14 dni roboczych.
Dodatkowo, w wezwaniu do zapłaty kredytodawca zobowiązany jest poinformować kredytobiorcę o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Poprzedzające wypowiedzenie umowy wezwanie do zapłaty, które nie zawiera takiego pouczenia nie pozwala na późniejsze wypowiedzenie umowy.
Czym jest restrukturyzacja?
Pojęcie to obejmuje zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, która jest uzależniona od pozytywnej oceny sytuacji finansowej i gospodarczej kredytodawcy. W praktyce polega ona najczęściej na wydłużeniu okresu spłaty, zmianie wysokości rat kredytu na łatwiejsze do spłaty czy zawarciu ugody regulującej spłatę powstałych zaległości.
Co ważne, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, bank ma obowiązek przedstawić w formie pisemnej szczegółowe wyjaśnienia przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację.
Dopiero po dopełnieniu tych obowiązków kredytodawca może skutecznie wypowiedzieć umowę kredytową.
Wypowiedzenie umowy polega na doręczeniu kredytobiorcy oświadczenia, na podstawie którego umowa kredytowa ulega rozwiązaniu na skutek braku wykonywania przez kredytobiorcę obowiązków umownych – najczęściej spłaty zaciągniętego kredytu.
Na co jeszcze powinniśmy zwrócić uwagę?
Wprawdzie nie wynika to z przepisów, ale
w praktyce wypowiedzenie umowy kredytowej, a czasem również wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem powinny mieć formę pisemną. W praktyce często natomiast zdarza się, że banki stosują tu tylko wydruki z systemu komputerowego, często nie podpisane,
a opatrzone nadrukiem podpisu (tzw. faksymilką).
Dodatkowo, niemal zawsze zdarza się że owe „podpisy” pod wypowiedzeniem lub wezwaniem do zapłaty pochodzą od osób, które są tylko pracownikami banków, a nie osobami upoważnionymi do składania oświadczeń woli w imieniu banków. Raczej nie zdarza się, aby do takich pism dołączane było pełnomocnictwo upoważniające do składania
w imieniu banków oświadczeń o wypowiedzeniu umów kredytowych. Wreszcie,
w postępowaniu sądowym niezwykle ważne jest udowodnienie przez bank, że oba oświadczenia zostały kredytobiorcy doręczone, co również w praktyce nie zawsze ma miejsce.
Podsumowując, skuteczne rozwiązanie umowy kredytowej z powodu zaległości płatniczych wymaga zasadniczo spełnienia aż 5 kroków:
- faktycznego pozostawania przez kredytodawcę w opóźnieniu z zapłatą rat kredytu;
- wezwania kredytobiorcy do zapłaty zaległości, zawierającego pouczenie
o prawie złożenia wniosku o restrukturyzację oraz doręczenia tego wezwania kredytobiorcy; - w przypadku złożenia przez kredytobiorcę wniosku o restrukturyzację – odrzucenia wniosku oraz podania szczegółowych przyczyn takiej decyzji kredytodawcy;
- sporządzenia zgodnego z umową – także co do formy – oświadczenia
o wypowiedzeniu umowy kredytowej oraz jego doręczenia kredytobiorcy; - doręczenia kredytobiorcy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytowej.
Dlaczego tak jest? Otóż ustawodawca przyjął, że powyższe rozwiązanie ma na celu ochronę konsumenta przed zaskakującym i niespodziewanym wypowiedzeniem umowy mając na względzie doniosłe skutki jakie dla sytuacji finansowej kredytodawcy niesie takie wypowiedzenie kredytu oraz konieczność natychmiastowej spłaty całości zadłużenia.
Warto zatem zawsze (a już na pewno w ewentualnym postępowaniu sądowym) sprawdzić, czy bank dochował wszystkich formalności przy wypowiedzeniu umowy kredytowej. Zakwestionowanie działań banku może prowadzić do oddalenia powództwa w stosunku do kredytobiorcy, co zważywszy na czas rozpoznawania spraw przez sądy często jest równoznaczne z przedawnieniem roszczeń banku o zwrot zaległego kredytu.