Brak wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę – co robić, gdy pracodawca spóźnia się z wypłatą?
Terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia jest jednym z fundamentów stosunku pracy. Wynagrodzenia to podstawowy obowiązek każdego zatrudniającego, wprost wskazany przez przepisy prawa pracy. Zgodnie z Kodeksem pracy, wypłacanie wynagrodzenia powinno następować co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie. Prawo precyzuje, że termin wypłaty wynagrodzenia nie może przypadać później niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego.
Jeżeli pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia na czas, narusza swoje podstawowe obowiązki względem pracownika. Co zatem zrobić, gdy nie otrzymałeś wynagrodzenia w terminie?
Krok 1: Polubowne załatwienie sprawy i wezwanie do zapłaty
Gdy pracodawca spóźnia się z wypłatą, w pierwszej kolejności warto udać się do niego na rozmowę, by ustalić przyczyny opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia. Czasami błąd jest czysto techniczny. Jeśli jednak rozmowa nie przynosi skutku i pracodawca nie płaci, należy sporządzić pisemne wezwanie do zapłaty.
W wezwaniu należy domagać się wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę oraz ewentualnych odsetek. Jeśli pracodawca nie ureguluje długu, pismo to będzie ważnym dowodem w sądzie, pokazującym, że pracownik próbował polubownie dochodzić swoich praw.
Krok 2: Zgłoszenie do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP)
Jeśli pracodawca nie wypłacił ci wynagrodzenia mimo wezwania, kolejnym krokiem jest zawiadomienie Państwowej Inspekcji Pracy. Skarga do właściwego miejscowo Okręgowego Inspektoratu Pracy powinna zawierać szczegółowy opis sytuacji, w tym informacje o braku wypłaty wynagrodzenia za pracę.
Inspektor pracy, który zajmuje się nie tylko kwestiami bezpieczeństwa i higieny pracy, ale także legalnością zatrudnienia i płacami, ma 30 dni na rozpatrzenie skargi. W wyniku kontroli inspektor może nakazać pracodawcy wypłatę wynagrodzenia oraz innych świadczeń. Warto wiedzieć, że nakaz płatniczy wydany przez inspektora w sprawach bezspornych podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Krok 3: Wniesienie pozwu do Sądu Pracy
Gdy interwencja PIP nie wystarczy, pozostaje wniesienie pozwu do sądu pracy. Pracy pracownik może dochodzić przed sądem właściwym ze względu na siedzibę pracodawcy lub miejsce wykonywania pracy.
Pozew o wypłatę zaległego wynagrodzenia pracownik może skonstruować samodzielnie lub skorzystać z pomocy prawnika. W pozwie należy wskazać wartość przedmiotu sporu (sumę niewypłaconego wynagrodzenia) i domagać się zapłaty wynagrodzenia wraz z odsetkami za zwłokę. Pracownik ma pełne prawo do wynagrodzenia za wykonaną pracę, a sąd pracy jest organem, który ostatecznie rozstrzyga spór i wydaje wyrok, który po nadaniu klauzuli wykonalności pozwala komornikowi ściągnąć dług.
Krok 4: Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia (Art. 55 KP)
Pracodawca nie płaci – ostateczna ścieżka. Jeśli pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia terminowo i jest to działanie uporczywe, pracownik może skorzystać z trybu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (w trybie natychmiastowym).
Zgodnie z orzecznictwem, brak zapłaty należnego wynagrodzenia stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy. Oświadczenie o rozwiązaniu przez pracownika umowy powinno nastąpić na piśmie w terminie miesiąca od momentu, gdy pracownik dowiedział się o naruszeniu (czyli zazwyczaj od dnia, w którym minął termin wypłaty). W przypadku rozwiązania umowy o pracę w tym trybie, pracownikowi odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Gdy pracodawca jest niewypłacalny
W sytuacji, gdy pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia z powodu niewypłacalności (np. upadłości), można ubiegać się o środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zaspokojeniu podlegają niewypłacone wynagrodzenia za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające niewypłacalność lub ustanie stosunku pracy.
Podsumowanie
Każdy przypadek braku wynagrodzenia wymaga indywidualnej analizy. Niezależnie od tego, czy wybierzesz drogę przez PIP, sąd pracy, czy zdecydujesz się na rozwiązanie stosunku pracy, kluczowe jest dokumentowanie wszystkich działań. Pamiętaj, że pracodawca jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia na czas, a Ty masz prawo walczyć o swoje pieniądze, łącznie z żądaniem zaległego wynagrodzenia wraz z odsetkami.
Aventum Kancelaria Prawna Radców Prawnych i Adwokatów Malik, Pokoj i Partnerzy Sp.p.
ul. Sądowa 4/6
40-078 Katowice
NIP: 6423215030
KRS: 0000886626
